Reisboeken voor wie zelf de route bepaalt

Sommige reizen beginnen met een routeplanner, andere met een gevoel dat het anders moet. Dit leeslijstje is voor lezers die graag zelf bepalen waar ze heen gaan en hoe snel. Soms is dat een enkeltje naar de andere kant van de wereld. Soms is het een wandelpad door het eigen land, een fietsronde of een zorgvuldig uitgewerkte zondag. We beginnen ver weg en komen langzaam thuis.

Weg uit het bekende: twee reizen op eigen houtje

In Een onmogelijk avontuur reist Pim Franssen twee jaar en twee dagen door 27 Afrikaanse landen, in een oude Land Cruiser. Zijn route loopt van de woestijn en savannes in Zuidoost-Afrika naar Kaapstad en via West-Afrika terug naar Nederland. Onderweg komen een rivier vol krokodillen, een sneeuwstorm op Mount Kenya en een web van lokale corruptie op zijn pad. Het boek is zowel reisverslag als persoonlijke reflectie. Franssen schrijft over zijn verlangen om alleen te zijn, over zijn achtergrond en zijn vooroordelen, en over de vraag waar hij eigenlijk naar op zoek is. Wie van reisverhalen houdt waarin ook nagedacht wordt over het reizen zelf, vindt hier genoeg.

The Wilder Way gaat over een ander soort afscheid. Eva zu Beck heeft een diploma van Oxford, een goedbetaalde baan in de financiële sector in Londen en een liefhebbende echtgenoot. Toch voelt het alsof ze het leven van iemand anders leidt. Ze koopt een enkeltje Nepal en reist de jaren daarna solo naar afgelegen oorden als Mongolië en Jemen. Het boek maakt ook duidelijk dat de overgang van een gesetteld naar een vrij leven allesbehalve eenvoudig is. Dat maakt het meer dan een avonturenverhaal: het gaat over leven op je eigen voorwaarden, met alle twijfel die daarbij hoort.

Op eigen kracht door eigen land

Niet elke ontsnapping vraagt om een vliegticket. Pieterpad 1 Pieterburen-Vorden is het eerste deel van de wandelgids over het Pieterpad, een Lange Afstand Wandelpad van zo'n 500 kilometer tussen Pieterburen in het uiterste noorden en de Sint Pietersberg in het zuiden. Sinds de opening in 1983 is het de populairste route van dit type in Nederland. Dit deel is bedoeld voor wie het pad stap voor stap wil lopen, in etappes, met de gedachte dat te voet reizen een bijzondere ervaring is.

Wie liever op twee wielen onderweg is, kan terecht bij Fietsen is geluk. Journalist Wim de Jong maakt zelf korte en lange ritten en is gek op alle soorten fietsen: racefiets, stadsfiets, mountainbike, hybride en e-bike. Voor dit boek interviewde hij mede-fietsers over hun fietsen, dagtochten en fietsvakanties. Ook reisde hij naar Berlijn, Kopenhagen, Parijs, New York en Antwerpen, en fietste hij door zijn eigen Rotterdam. Er staat een uitgebreid verslag in van zijn rondje Nederland, en meer dan dertig routes, lang en kort, om zelf op te pakken. Het boek is vooral een feest van herkenning voor mensen die hun fiets een beetje te veel liefhebben.

Dichtbij huis, het hele jaar door

Ook een gewone dag kan een kleine reis worden, als iemand het voor je heeft uitgezocht. De 100 leukste dagjes weg voor pensionado's van Marlou Jacobs en Godfried van Loo bestaat uit honderd complete dagprogramma's, verdeeld over alle provincies. Elke dag brengt je langs een paar plekken die maximaal vijftien minuten uit elkaar liggen. Je begint bijvoorbeeld met een wandeling, bezoekt daarna een museum en eindigt in het centrum van een dorpje. Er zijn binnen- en buitenactiviteiten, dus het boek werkt in elk seizoen en bij elk weer. Verder zijn er tips voor lunch-, diner- en slaapplekken. De hardcover met goudfolie is mooi genoeg om cadeau te geven.

Wie liever zelf een eigen route samenstelt, heeft meer aan 250 dingen doen in Nederland voor pensionado's van Jeroen van der Spek. Dat boek werkt minder als dagprogramma en meer als ideeënbank: dagjes uit, weekendjes weg, wandelroutes, cultuur, natuur, historische locaties en adresjes om te eten en te drinken. Je bladert, je streept aan en je plant je eigen uitstapjes. Het is een goede aanvulling op het eerste boek, juist omdat het je meer vrijheid laat.

Voor wie de weg liever met de auto aflegt

Voor een reis door Frankrijk is een goede kaart nog altijd handig. De Michelin atlas Frankrijk 2026 is een A4-wegenatlas in ringband, met kaarten op schaal 1:200.000, waarbij 1 centimeter 2 kilometer is. Je vindt er stadsplattegronden in, flitspalen, bezienswaardigheden en pittoreske routes, plus een legenda en een compleet plaatsnamenregister. Dat laatste is nuttig als je een dorp zoekt dat op geen enkele routeplanner vanzelf opduikt. De stadsplattegronden zijn ook op je smartphone te raadplegen via QR-codes.

Eén route, zeven manieren

Deze boeken hebben weinig gemeen qua afstand, maar wel qua houding: reizen is hier iets wat je zelf vormgeeft. Dat kan twee jaar door Afrika zijn of één zondag in een provincie die je nog niet kende. Kies het boek dat past bij de tijd die je hebt en de afstand die je aandurft.