Lisa Jewell: twee thrillers over geheimen die blijven knagen

Een vrouw, een gebeurtenis die jaren geleden is blijven steken en een vraag die niet weggaat. Dat is de basis van de twee Lisa Jewell-titels in onze catalogus. In Toen was ze weg verdwijnt een vijftienjarig meisje, in Zij had het kunnen zijn ontsnapt een vrouw ternauwernood aan iets wat ze pas een kwart eeuw later begint te begrijpen. De uitgangspunten lijken op elkaar, maar de boeken voelen verschillend. Hieronder lees je waar ze elkaar raken, waar ze uit elkaar liggen en met welk boek je het best kunt beginnen.

Een verleden dat niet blijft liggen

In beide boeken ligt de kern van het verhaal ver achter de hoofdpersoon. Bij Jane Trevally in Zij had het kunnen zijn is dat de nacht waarin ze, net gescheiden en een beetje verloren, met een onbekende date meegaat naar een huis in het donkerste hoekje van Hampstead Heath. Ze hoort gegil en het geluid van iets dat valt, en ze vlucht. Vijfentwintig jaar later staat ze opnieuw voor datzelfde huis.

Bij Laurel in Toen was ze weg is het de dag waarop haar dochter Ellie, vijftien jaar oud en de oogappel van haar moeder, in een oogwenk verdwijnt. Tien jaar later heeft Laurel de hoop nog niet opgegeven. Het verleden is in beide boeken geen achtergrond maar een open wond. Wat toen onopgelost bleef, dringt zich weer op zodra er een nieuwe aanleiding komt.

Ook het idee van geheimen keert terug. In het ene boek zijn het geheimen van een huis, in het andere van mensen die dichtbij komen. De vraag is steeds wie er meer weet dan hij of zij laat blijken.

Twee vrouwen die blijven zoeken

De hoofdpersonen zijn allebei vrouwen die niet kunnen berusten, al komt dat bij elk uit een andere hoek. Laurel zoekt omdat ze moeder is en haar dochter nooit heeft opgegeven. Haar zoektocht is een voortdurende, persoonlijke zaak. Dat verandert wanneer ze een charismatische man leert kennen, voor wie ze als een blok valt. Zijn negenjarige dochter blijkt het evenbeeld van Ellie te zijn, en daarmee komen alle onbeantwoorde vragen in volle vaart terug.

Bij Jane begint het met een bijna-toeval. Ze wil een hondje terugbrengen dat vlakbij haar huis op het platteland is gevonden en waarvan de eigenaar net als vermist is opgegeven. Een snelle glimp van een gebroken uitziende vrouw achter het raam zet haar aan tot een zoektocht naar de geheimen van het huis. Ze zoekt dus niet vanuit een verlies, maar vanuit een nieuwsgierigheid die voortkomt uit wat haar zelf bijna overkwam. De titel verwijst daar al naar: het had háár kunnen zijn.

Waar de boeken van elkaar verschillen

Het grootste verschil zit in de emotionele kern. Toen was ze weg draait om rouw en onzekerheid. Het gaat over een moeder die tien jaar lang niet weet wat er met haar kind is gebeurd, en over de manier waarop een nieuwe liefde dat gemis zowel verzacht als openrukt. Het is een thriller die uit de verhouding tussen ouder en kind put.

Zij had het kunnen zijn richt zich meer op dreiging en op de vraag wat er gebeurt als je nog eens terugkeert naar een plek waar je ooit voor wegrende. Het boek staat bij ons zowel onder Literatuur & Romans als onder Thrillers & Spanning, en telt 343 pagina's. Dat past bij een verhaal dat zich afspeelt rond één huis en één vrouw die gaandeweg beseft hoe dichtbij het gevaar was. Het is de recentste van de twee en verscheen in 2026; Toen was ze weg is van 2023.

Ook de aanleiding verschilt. Laurels verhaal wordt in gang gezet door een gezicht dat ze meent te herkennen in een kind. Bij Jane is het een verdwaald hondje en een gestalte achter een raam. In het eerste boek komt de spanning voort uit een persoonlijke obsessie, in het tweede uit een vermoeden dat steeds zwaarder gaat wegen.

Waar begin je mee?

Voor wie Lisa Jewell nog niet kent, raden we Toen was ze weg aan. De vraag waar het boek om draait is helder: wat is er met Ellie gebeurd, en wie heeft nog geheimen prijs te geven? Je weet meteen waar je als lezer op moet letten, en de band tussen Laurel en haar verdwenen dochter geeft het verhaal een duidelijk emotioneel anker. Het is een thriller die je vooral raakt in wat er voor de personen op het spel staat.

Wie daarna meer wil, of juist liever een verhaal heeft dat om een enkel huis en een enkele beslissende nacht draait, kan doorlezen met Zij had het kunnen zijn. Dat boek werkt zonder voorkennis, dus de volgorde is niet verplicht. Het is vooral een kwestie van smaak: eerst het verdriet en de zoektocht van een moeder, of eerst de claustrofobische vraag wat zich achter de muren van een huis afspeelt.

Tot slot

Beide boeken laten zien dat een thriller niet alleen over de daad zelf hoeft te gaan, maar ook over de jaren daarna: over mensen die moeten leven met een vraag zonder antwoord. Welk boek je ook als eerste kiest, je krijgt een verhaal waarin het verleden een rol speelt die je niet snel vergeet.