Jørn Lier Horst: verdwijningen, twijfel en een lange adem

Een lichaam dat na jaren boven water komt, een meisje dat nooit meer werd gezien, een veroordeling waaraan iemand begint te twijfelen. Wie de twee boeken van Jørn Lier Horst in onze catalogus naast elkaar legt, ziet dat zijn thrillers draaien om zaken die niet af zijn, ook al lijkt de tijd daarover heen te zijn gegaan. Toch lopen de boeken in opzet en toon duidelijk uiteen.

Wat de boeken delen

In beide boeken staat een verdwijning centraal die lang geleden begon. In Horst * Wisting - Droog land gaat het om een jongeman die acht jaar vermist was en om een meisje dat vier jaar geleden spoorloos verdween van een camping in Zweden. In Markus Heger 1 - De schreeuw gaat het om de zevenjarige Leah Forsberg, die vijftien jaar geleden verdween. Je lees dus geen thrillers die beginnen met een vers misdrijf en een jacht tegen de klok. De spanning komt voort uit de vraag wat er al die tijd verborgen is gebleven.

Een tweede overeenkomst is dat het onderzoek niet louter van de gebaande paden komt. In Droog land is het de gepensioneerde Evert Harting die met een metaaldetector over de drooggevallen bodem loopt en zo op de bezittingen van het vermiste meisje stuit. In De schreeuw werkt Markus Heger, voormalig militair en podcaster, vanuit een studio achter in zijn camper. Beide boeken laten zien dat een zaak soms beweegt door iemand die toevallig of vanuit eigen nieuwsgierigheid verder kijkt.

De derde constante is twijfel. Wat als de waarheid niet is wat we dachten? Dat speelt het sterkst in De schreeuw, maar ook in Droog land komen geheimen naar boven naarmate de situatie verandert.

Droog land: een meer dat zijn geheimen prijsgeeft

Het bijzondere aan Droog land is het decor. Door een strenge winter raakten de sluisdeuren van het Farrisvann-meer beschadigd, waarna het waterpeil werd verlaagd voor herstelwerk. In de zomerhitte zakt het water verder en verandert het idyllische meer in een dor, desolaat landschap. Het landschap werkt hier als medespeler: naarmate het water zakt, komt er meer te voorschijn. Aan de oever ligt het lichaam van de jongeman, met zijn hand vastgetapet aan het stuur van een motorfiets.

Wisting krijgt twee zaken tegelijk op zijn bord, een in Noorwegen en een met een link naar Zweden. De opbouw is daardoor die van een speurtocht met meerdere lagen. Je volgt hoe twee schijnbaar losstaande verdwijningen in hetzelfde drooggevallen gebied bij elkaar komen. Het boek telt 346 pagina's en is een reguliere thriller binnen de Wisting-reeks.

De schreeuw: een podcaster met twijfel

De schreeuw is opgezet als de start van een nieuwe reeks. Dat Jørn Lier Horst het boek samen met Jan-Erik Fjell schreef, onderscheidt het van Droog land. Ook het uitgangspunt is anders. Markus Heger onderzoekt oude en nieuwe misdaadzaken voor zijn podcast. De serie 'De schreeuw die niemand hoorde' over Leah Forsberg bleef steken na één aflevering. Leahs lichaam werd nooit gevonden, maar haar vader werd wel veroordeeld voor haar moord.

Als er opnieuw iemand verdwijnt, ditmaal een jonge vrouw, raakt Markus bij de zaak betrokken. Een betrouwbare bron zaait bij hem de twijfel of de juiste man wel achter de tralies zit. Het is dus geen zoektocht naar een dader in een open zaak, maar een onderzoek naar de vraag of een gesloten zaak wel klopt. Met 318 pagina's is het boek iets compacter dan Droog land.

De verschillen op een rij

De verschillen zitten vooral in perspectief en tempo van het onderzoek:

• Het onderzoeker: Wisting werkt in Droog land aan twee zaken die hem zijn toegewezen. Markus Heger werkt in De schreeuw op eigen initiatief en met een podcast als uitgangspunt.
• De kern van de vraag: in Droog land draait het om wat het veranderende landschap prijsgeeft. In De schreeuw draait het om de vraag of een rechterlijke uitspraak standhoudt.
• De setting: een uitgedroogd meer en een camping in Zweden tegenover een camper met geluidsstudio.
• De status: Droog land hoort bij de Wisting-reeks, De schreeuw is deel 1 van de reeks rond Markus Heger.

Met welk boek begin je?

Wie Jørn Lier Horst voor het eerst probeert, kan het best beginnen met De schreeuw. Het is het eerste deel van een nieuwe reeks, dus je hoeft niets in te halen, en het uitgangspunt is helder: één oude zaak, één nieuwe verdwijning en één man die gaat twijfelen. Het boek is bovendien iets korter.

Kies je voor sfeer en een nadrukkelijk landschap, dan is Droog land de betere keuze. Het meer dat langzaam leegloopt geeft het verhaal een eigen, beklemmend beeld, en de twee zaken die Wisting krijgt zorgen voor een gelaagde puzzel.

Tot slot

Beide boeken laten zien waar Jørn Lier Horst zich in deze titels op richt: zaken die lang onopgelost bleven en de mensen die niet accepteren dat het daarbij blijft. Als je van een geduldige, onderzoekende thriller houdt, is een van deze twee een goede keuze, en wie de ene heeft gelezen, zal vermoedelijk nieuwsgierig worden naar de andere.