Speurwerk voor een boekcadeau: zo ontdek je wat de ander wil lezen

Een boek geven voelt persoonlijk, en dat maakt het ook spannend. Je wilt niet dat jouw cadeau ongelezen op de stapel belandt. Algemene tips over genres helpen maar beperkt. Wat beter werkt, is een beetje speurwerk: kijken, luisteren en slim gebruikmaken van wat de ander zelf al over zijn of haar leessmaak laat zien.

Begin bij wat er al in de kast staat

Een boekenkast vertelt meer dan je denkt. Let niet alleen op welke titels er staan, maar vooral op hoe ze eruitzien.

Versleten ruggen en ezelsoren verraden de favorieten. Dat zijn de boeken die iemand vaker heeft gelezen of steeds weer heeft uitgeleend.
Auteurs die vaker voorkomen zijn een veilige basis. Heeft deze schrijver nog iets uitgebracht dat er niet tussen staat?
Gaten in een reeks zijn goud waard. Ontbreekt deel vier van een serie waarvan de rest er wel staat, dan heb je je cadeau misschien al gevonden.
Een flinke stapel ongelezen boeken is ook een signaal. Kies dan liever iets kleins of bijzonders in plaats van nog een dikke roman.

Kom je niet bij iemand thuis? Let dan op wat iemand onderweg leest, in de trein, op vakantie of tijdens de lunchpauze.

Luister naar hoe iemand over boeken praat

Vraag niet direct wat iemand wil hebben, want dan is de verrassing weg. Stel liever terloops een paar vragen in een gewoon gesprek:

Wat was het laatste boek dat je niet kon wegleggen?
Is er een boek waar je halverwege mee bent gestopt? Waarom?
Lees je liever iets wat je meeneemt naar een andere wereld, of juist iets herkenbaars?

Let vooral op waarom iemand iets mooi vond. ‘Het was zo spannend’ zegt iets anders dan ‘de personages bleven me bij’. Die reden helpt je meer dan het genre zelf. Een lezer die van sterke personages houdt, kan een literaire roman net zo waarderen als een goede thriller.

Gebruik leeslijsten als stille verlanglijst

Is de ander lid van BoekClub? Dan kun je daar veel aanwijzingen vinden. Op het platform kunnen leden eigen leeslijsten samenstellen en delen. Een lijst met boeken die iemand nog wil lezen, werkt eigenlijk als een verlanglijstje zonder dat iemand het zo bedoeld heeft.

Ook de recensies die iemand schrijft zijn nuttig. Je ziet welke boeken iemand hoog waardeerde en wat hem of haar stoorde. Leest de ander mee in een leesclub? Dan weet je meteen welke boeken al gelezen zijn, en kun je die overslaan.

Is de ander geen lid, dan kun je zelf een leeslijst aanmaken met ideeën. Zo verzamel je het hele jaar door titels, en hoef je niet bij elke verjaardag opnieuw te beginnen.

Vertaal smaak naar een concrete titel

Met je aanwijzingen op zak is het tijd om te kiezen. Een paar manieren om van ‘ze houdt van spannend’ naar één boek te komen:

Hetzelfde gevoel, een ander genre. Wie van een historische roman genoot, vindt misschien een goed geschreven non-fictieboek over dezelfde periode ook interessant.
Taal en vertaling. Sommige lezers lezen graag in het origineel, anderen juist alleen in het Nederlands. Kijk in de kast welke talen er staan.
Controleer de reeks. Twijfel je welk deel iemand al heeft? Check de volgorde voordat je koopt. Een dubbel exemplaar is zonde.
Denk aan hobby’s. Iemand die zelden romans leest, opent misschien wel graag een boek over tuinieren, koken, wandelen of muziek.

Als je echt geen idee hebt

Soms levert het speurwerk weinig op, bijvoorbeeld bij een collega of iemand die je minder goed kent. Dan kan rondkijken helpen om ideeën los te maken. Op KadoKiezer staat een aparte categorie met boeken als cadeau, met veel titels, waaronder ook kinderboekenseries. Handig als je voor een jonge lezer zoekt en wilt zien welke delen van een reeks er zijn.

Bij kinderen werkt het speurwerk trouwens net zo. Vraag ouders welke series populair zijn en welke delen er al in huis zijn. Kinderen die een reeks leuk vinden, willen vaak gewoon het volgende deel.

Maak het cadeau persoonlijk

Het verschil tussen een boek en een boekcadeau zit vaak in een paar woorden. Schrijf een kort briefje of een opdracht voorin waarin je uitlegt waarom je juist dit boek koos. ‘Ik moest aan je denken door de hoofdpersoon’ maakt een boek meteen waardevoller.

Twijfel je toch? Vraag bij de winkel of ruilen mogelijk is en stop het ruilbewijs onopvallend bij het cadeau. De voorwaarden verschillen per winkel, dus check dat even voordat je afrekent.

Een goed boekcadeau laat zien dat je hebt opgelet. De titel zelf is minder belangrijk dan het gevoel dat iemand echt gezien wordt.

Met een blik in de kast, een paar goede vragen en een leeslijst als geheugensteun kom je een heel eind. En wie weet heb je na het lezen iets om samen over te praten.